Türkiye otomotiv piyasasında 2026 yılının ekim ayı verileri, araç talebinde önemli bir yavaşlamaya işaret ediyor. TÜİK tarafından açıklanan Motorlu Kara Taşıtları Ekim 2026 istatistikleri, hem sıfır kilometre araç satışlarında hem de ikinci el piyasasında ekonomik koşulların etkisini daha görünür hale getiriyor. Ekim ayında 130 bin 697 aracın trafiğe kaydedilmesi, ilk bakışta önemli bir rakam gibi görünse de önceki aya ve geçen yılın aynı dönemine göre yaşanan gerileme, piyasanın içinde bulunduğu durumu daha iyi anlatıyor.
Ekim ayında trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı bir önceki aya göre yüzde 18,8 azaldı. Geçen yılın aynı ayına göre düşüş ise yüzde 26,8 olarak gerçekleşti. Bu tabloyu yalnızca mevsimsel etkilerle açıklamak doğru olmaz. Yüksek finansman maliyetleri, krediye erişimde yaşanan zorluklar, araç fiyatlarının geldiği seviye ve tüketicilerin satın alma kararlarını ertelemesi, otomotiv piyasasındaki daralmanın temel nedenleri arasında bulunuyor.
Otomobil ilk sırada, motosikletin payı dikkat çekiyor
Ekim ayında trafiğe kaydı yapılan taşıtların yüzde 47,5’ini otomobiller oluşturdu. Motosikletlerin payı yüzde 36,4’e ulaşırken kamyonetlerin payı yüzde 10,4 oldu. Bu dağılım, Türkiye’de ulaşım tercihlerinin ve ticari faaliyetlerin farklı ihtiyaçlara göre şekillendiğini gösteriyor. Özellikle motosikletlerin toplam kayıtlar içerisindeki yüksek payı, ekonomik ulaşım arayışının ve şehir içi hareketliliğin önemini ortaya koyuyor.
Ay sonunda Türkiye’de trafiğe kayıtlı toplam taşıt sayısı 35 milyon 189 bin 866’ya yükseldi. Bu araçların yüzde 51,7’si otomobil, yüzde 21,9’u motosiklet ve yüzde 14,2’si kamyonetlerden oluşuyor. Dolayısıyla otomotiv sektörü yalnızca yeni araç satışlarından ibaret değil. Bakım, onarım, yedek parça, sigorta, akaryakıt ve ikinci el ticaretiyle geniş bir ekonomik ekosistemi besliyor.
İkinci el piyasasında hareketlilik sürüyor
Ekim ayında 873 bin 545 taşıtın devri gerçekleştirildi. Devir işlemlerinin yüzde 68,3’ünün otomobillerden oluşması, ikinci el piyasasının otomotiv sektöründeki ağırlığını açıkça gösteriyor. Sıfır araç satın almakta zorlanan tüketicilerin ikinci el piyasasına yönelmesi beklenebilir. Ancak burada da fiyatların yüksekliği ve finansman koşulları alım kararlarını sınırlıyor.
İkinci el piyasasındaki hareketlilik, tek başına talebin güçlü olduğu anlamına gelmiyor. Araçların el değiştirmesi, mevcut otomobil stokunun farklı kullanıcılar arasında dolaşımını da ifade ediyor. Bu nedenle devir sayılarıyla yeni araç kayıtlarını birbirinden ayrı değerlendirmek gerekiyor.
TOGG’un pazar payı ve elektrikli dönüşüm
Ekim ayında trafiğe kaydı yapılan 62 bin 97 otomobil içerisinde Renault yüzde 14,5 ile ilk sırada yer aldı. TOGG yüzde 11,7’lik payla ikinci sıraya yerleşirken Volkswagen yüzde 11,1 ile üçüncü oldu. TOGG’un ulaştığı oran, yerli otomobilin pazardaki görünürlüğü açısından dikkat çekici.
Ocak-ekim döneminde kaydedilen 727 bin 317 otomobilin yüzde 40,4’ü benzinli, yüzde 32,1’i hibrit ve yüzde 19,1’i elektrikli araçlardan oluştu. Elektrikli otomobillerin payının yaklaşık beşte bire ulaşması, Türkiye’de otomotiv sektörünün teknolojik dönüşümünün hızlandığını gösteriyor. Bununla birlikte şarj altyapısının yaygınlaştırılması, batarya maliyetleri ve elektrikli araçların satış sonrası hizmetleri, dönüşümün başarısını belirleyecek önemli unsurlar.
Dikkat çeken bir başka ayrıntı ise trafikteki mevcut otomobil parkının yapısı. Ekim sonu itibarıyla kayıtlı otomobillerin yüzde 31,9’u dizel, yüzde 31’i benzinli ve yüzde 29’u LPG’li. Hibrit ve elektrikli otomobillerin toplam payı henüz yüzde 8 seviyesinde. Yeni kayıtlarla mevcut araç parkı arasındaki bu fark, dönüşümün zaman içerisinde gerçekleşeceğini ortaya koyuyor.
Ekonomik göstergeler otomotiv sektörünü yakından ilgilendiriyor
Ocak-ekim döneminde trafiğe kaydı yapılan araç sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 15,7 azalarak 1 milyon 633 bin 858 oldu. Aynı dönemde trafikten kaydı silinen araç sayısı yüzde 25,9 artarak 55 bin 184’e ulaştı. Buna rağmen toplam taşıt sayısı 1 milyon 578 bin 674 adet arttı. Yani Türkiye’deki araç parkı büyümeye devam ediyor ancak yeni kayıtların artış hızı zayıflıyor.
Otomotiv sektörü açısından önümüzdeki dönemin belirleyicileri enflasyon, faiz oranları, tüketici gelirleri ve kredi koşulları olacak. Araç sahibi olmak artık yalnızca bir ulaşım tercihi değil, ciddi bir bütçe ve finansman kararı haline gelmiş durumda. Özellikle dar ve orta gelirli vatandaşlar için otomobil edinmek giderek zorlaşıyor.
Sonuç olarak ekim ayı verileri, otomotiv piyasasında temkinli bir döneme girildiğini gösteriyor. Sektörün yeniden güçlü bir büyüme ivmesi yakalayabilmesi için yalnızca kampanyalara değil, vatandaşın satın alma gücünün artmasına ve finansman koşullarının iyileşmesine ihtiyaç var. Çünkü otomotiv piyasasının gerçek gücü, kaç aracın satıldığından önce kaç kişinin bu araçları ekonomik olarak satın alabilecek durumda olduğuyla ölçülmelidir.
Kaynak: TÜİK
ZAFER ÖZCİVAN
Ekonomist-Yazar