Şirketinizde lojistikten siz sorumlusunuz.Navlun sözleşmeleri sizin masanızdan geçiyor. Taşıyıcı ilişkileri sizin telefon rehberinizde. Sevkiyat sorunları size geliyor, siz çözüyorsunuz.
Peki şunu söyleyin;
Geçen ay şirketinize kaç lira değer kattınız?
Soruyu duyunca rahatsız oldunuz mu? Normal. Çünkü biz bu soruyu hiç sormayız. Lojistik direktörü operasyonu yönetir, sorunları çözer, işi yürütür. Değer katması beklenmez ya da en azından kimse bunu ölçmez.
Bu tam olarak sorunun kendisi.
Türkiye’de lojistik direktörünün işi tanımlanmış. Taşıyıcı bul, sevkiyatı takip et, sorun çık, çöz. Ay sonu rapor yaz.Bu işler yapılmalı. Ama bu işler operasyonu yaşatmak. Şirketi büyütmek değil.
Fark nedir?
Bir şirkette operasyon müdürü sevkiyat gecikince taşıyıcıyı arıyor, alternatif buluyor, işi çözüyor.Başka bir şirkette operasyon direktörü o gecikmeyi dördüncü kez yaşayınca şunu soruyor: Bu neden tekrar oluyor? Hangi veri bana bunu önceden söyleyebilirdi? Süreçte ne değişmeli?
İlki operasyonu yönetiyor. İkincisi operasyonu tasarlıyor.Türkiye’de büyük çoğunluk birincisi. Avrupa rakipleriniz ikincisi.
Bunu teorik söylemiyorum.
26 ülkede operasyon kurdum ve yönettim. Şunu gördüm: En iyi navlun fiyatını alan firma değil, operasyonunun finansal anatomisini en iyi anlayan firma kazandı.
Bir firmada doluluk oranı %60’dıı. Navlun sözleşmesi mükemmeldi. Taşıyıcıyla ilişki güçlüydü. Ama %40 kapasite her ay boş gidiyordu. Ödeniyor, kullanılmıyordu. Kimse sormamıştı.
Başka bir firmada spot sevkiyat oranı %23’tü. Sektör normu %10. Fark her ay ödeniyor, hiçbir raporda görünmüyordu.
Bu paraların toplamı yıllık lojistik harcamasının %15’i
Kimsenin işi değildi bunu bulmak. Çünkü operasyon çalışıyordu. Sorun yoktu. Yani bilinen bir sorun yoktu. İşte tam burada lojistik direktörü ile lojistik stratejisti ayrılıyor.
Direktör mevcut operasyonu yönetir.
Stratejist şu soruyu sorar: Bu operasyon olması gereken yerde mi?
Bu fark unvanda değil. Kafada.
Ve bu fark şirketin rekabet gücünde milyonlarca lira olarak karşılık buluyor.
Size bir soru bırakıyorum:
Geçen yıl operasyonunuzda kaç sorun çözdünüz?
Şimdi şunu sorun: Kaç sorunu daha başlamadan önce gördünüz?
İkinci sayı küçükse, yönetiyorsunuz demektir. Tasarlamıyorsunuz.
Yazar hakkında:
Onur Kurtay — Lojistik & Operasyon Stratejisti | 26 Ülke Saha Deneyimi | Birim Fiyat Mühendisliği Kurucusu
Lojistik maliyetlerinin görünmez kısmını ölçen ve yöneten Birim Fiyat Mühendisliği metodolojisini geliştirdi. Ücretsiz Lojistik Sızıntı Analizi aracı: onurkurtay.com
LinkedIn: linkedin.com/in/onurkurtay