Schengen Vize Başvuruları ve Sonuçları

Avrupa’ya seyahat etmek isteyen Türk vatandaşları için Schengen vizesi, son yılların en önemli gündem başlıklarından biri haline geldi. Bir yandan Avrupa’ya yönelik turizm, ticaret, eğitim ve aile ziyaretleri artarken, diğer yandan vize randevusu bulmak ve başvurunun olumlu sonuçlanmasını sağlamak giderek daha zor ve maliyetli bir süreç olarak görülüyor. Buna rağmen rakamlar, Türk vatandaşlarının Avrupa seyahatinden vazgeçmediğini gösteriyor.

Avrupa Komisyonu’nun 2024 yılına ilişkin açıkladığı verilere göre Türkiye’den Schengen ülkelerine yapılan kısa süreli vize başvurusu sayısı 1 milyon 173 bin 917’ye ulaştı. Türkiye böylece Çin’in ardından dünyanın en büyük Schengen vize başvuru pazarlarından biri haline geldi. Başvuru sayısındaki bu yüksek rakam, Avrupa’nın Türkler açısından hâlâ güçlü bir turizm ve iş seyahati merkezi olduğunu ortaya koyuyor.

Türk vatandaşlarının Schengen tercihinde ise coğrafi yakınlık, turizm alışkanlıkları, ticari ilişkiler ve aile bağları belirleyici oluyor. 2024 verilerine göre en fazla başvuru yapılan ülke Yunanistan oldu. Yunanistan’ın Türkiye’deki temsilciliklerine 296 bin 377 başvuru yapıldı. Özellikle İstanbul, İzmir ve Ege Bölgesi’nden yapılan kısa süreli tatil planlarında Yunan adaları ve Atina gibi merkezler Türk turistlerin öncelikli tercihleri arasında bulunuyor.

Yunanistan’ı Almanya takip etti. Almanya’ya 215 bin 506 Schengen vize başvurusu yapıldı. Almanya’nın ikinci sırada yer alması tesadüf değil. Türkiye ile Almanya arasındaki güçlü ekonomik ilişkiler, iki ülke arasındaki yoğun ticaret trafiği ve milyonlarca kişiyi kapsayan aile bağları Almanya’yı Türk vatandaşları için Avrupa’nın en önemli seyahat noktalarından biri haline getiriyor. İş insanlarından öğrencilere, fuar ziyaretçilerinden aile ziyareti yapanlara kadar geniş bir kesim Almanya için vize başvurusunda bulunuyor.

Üçüncü sırada ise Fransa yer aldı. Fransa’ya Türkiye’den 151 bin 640 başvuru yapıldı. Paris başta olmak üzere ülkenin turizm, kültür ve iş dünyasındaki ağırlığı, Türk vatandaşlarının Fransa’ya olan ilgisini canlı tutuyor. İtalya 117 bin 432 başvuruyla dördüncü, Hollanda ise 97 bin 6 başvuruyla beşinci sırada yer aldı. Dikkat çekici olan ise Türkiye’den yapılan Schengen başvurularının yaklaşık yüzde 75’inin yalnızca bu beş ülkeye yönelmiş olması.

Ancak başvuru sayısının yüksek olması, her zaman vize almanın kolay olduğu anlamına gelmiyor. Türk vatandaşlarının Schengen vizesi konusundaki en büyük şikâyeti, ret oranlarının ülkeden ülkeye ciddi biçimde değişmesi. Avrupa Komisyonu verilerine göre 2024 yılında Türkiye’den yapılan başvuruların yaklaşık yüzde 14,5’i reddedildi. Bu oran 2023 yılında yüzde 16,1 seviyesindeydi. Yani genel ret oranında bir miktar iyileşme yaşansa da her yedi başvurudan yaklaşık birinin olumsuz sonuçlanması dikkat çekiyor.

Ülkeler arasındaki fark ise oldukça büyük. 2024 verilerinde Türk vatandaşları açısından en yüksek ret oranlarından biri Danimarka’da görüldü. Danimarka’ya yapılan başvuruların yaklaşık yüzde 35’i reddedildi. Litvanya’da ret oranı yüzde 31,5, Estonya’da yüzde 29,9, İsveç’te yaklaşık yüzde 29,9 ve Hırvatistan’da yüzde 28,3 seviyesinde gerçekleşti. Bu tablo, Schengen kuralları ortak olsa da uygulamaların ve konsoloslukların risk değerlendirmelerinin ülkeden ülkeye değişebildiğini gösteriyor.

Buna karşılık bazı ülkelerde Türk vatandaşlarının vize alma oranları daha yüksek oldu. Romanya’da başvuruların yaklaşık yüzde 95,5’i, Slovakya’da yüzde 93,3’ü ve Portekiz’de yüzde 91,3’ü olumlu sonuçlandı. Ancak burada önemli bir ayrıntı bulunuyor: Başvuru sayısı düşük olan ülkelerde yüksek onay oranı, o ülkenin herkese kolay vize verdiği anlamına gelmeyebilir. Başvuru sahiplerinin profili, seyahat amacı ve dosyaların niteliği de sonuçlarda etkili oluyor.

Schengen vizesindeki ret tartışmasının ekonomik bir boyutu da var. Başvuru ücreti, aracı kurum hizmet bedelleri, seyahat sağlık sigortası, ulaşım ve konaklama rezervasyonları düşünüldüğünde, reddedilen bir başvuru vatandaşlar için ciddi bir maddi kayba dönüşebiliyor. Bu nedenle vize başvurusu artık yalnızca bir seyahat planı değil, aynı zamanda ekonomik risk taşıyan bir süreç olarak görülüyor.

Sonuç olarak Türklerin Avrupa tercihi açık: Yunanistan, Almanya, Fransa, İtalya ve Hollanda başvuruların merkezinde bulunuyor. Ancak yüksek talep, beraberinde yoğunluk ve daha sıkı inceleme ihtimalini de getiriyor. Genel ret oranındaki düşüş olumlu bir gelişme olsa da ülkeler arasındaki büyük farklılıklar, Türk vatandaşlarının Schengen vizesinde hâlâ öngörülebilir ve eşit bir uygulama beklediğini gösteriyor. Avrupa ile Türkiye arasındaki insan, ticaret ve turizm hareketliliği düşünüldüğünde, vize sürecinin gelecekte de iki taraf arasındaki ilişkilerin en önemli başlıklarından biri olmaya devam edeceği anlaşılıyor.

Kaynak: Euronews

ZAFER ÖZCİVAN

Ekonomist-Yazar

Zaferozcivan59@gmail.com