Türkiye’nin 2040 Enerji Vizyonu: 500 Milyar Dolarlık Yatırımla Enerjide Bağımsızlık Hedefi

Türkiye, 2040 yılına kadar ekonomisini elektrikleştirmeyi, elektrik kurulu gücünü 281 bin megavata çıkarmayı ve enerji ihtiyacını yerli kaynaklarla karşılamayı hedefliyor. Milli Enerji 2040 vizyonu kapsamında kamu ve özel sektörün toplam 500 milyar dolarlık yatırım yapması öngörülürken, dönüşümün yaklaşık 250 bin kişiye istihdam sağlaması bekleniyor.

Türkiye, Antalya’da düzenlenecek COP31 öncesinde 2040 yılına yönelik enerji stratejisini açıkladı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, kamu, özel sektör, akademi ve medya temsilcilerinin katıldığı Milli Enerji 2040 Lansmanı’nda Türkiye’nin enerji bağımsızlığı hedefini ortaya koydu. Vizyonun merkezinde ise ekonominin elektrikleştirilmesi, yenilenebilir enerji yatırımlarının artırılması ve enerji arz güvenliğinin güçlendirilmesi bulunuyor.

“2040’ta, Türkiye Yüzyılı’nda hedefimiz Türkiye’yi enerjide bağımsız kılmaktır.” diyen Bakan Bayraktar, Türkiye’nin enerji tüketim alışkanlıklarını ve üretim yöntemlerini dönüştürmesi gerektiğini vurguladı. Beş temel stratejik alanın enerji verimliliği, nükleer enerji, yenilenebilir enerji, petrol ve doğal gaz ile madencilik olduğunu belirten Bayraktar, Milli Enerji 2040 programının özünü “Türkiye ekonomisini elektrikleştirmek” olarak tanımladı.

Elektrikleşme oranı yüzde 36’ya çıkacak

Bakan Bayraktar, elektrik talebindeki artışın yalnızca ekonomik büyümeden kaynaklanmayacağını; elektrikli araçlar, veri merkezleri, yeşil hidrojen üretimi, ısı pompaları ve su arıtma gibi alanların da tüketimi artıracağını belirtti. Bu dönüşümle Türkiye’nin elektrikleşme oranının 2040 yılında yüzde 36’ya ulaşması hedefleniyor.

2025 itibarıyla 123 bin megavat olan elektrik kurulu gücünün, 2040 yılında yaklaşık 160 bin megavatlık artışla 281 bin megavata çıkarılması planlanıyor. Kurulu güç içerisinde yenilenebilir enerjinin payının ise yüzde 63’ten yüzde 77’ye yükselmesi öngörülüyor. Bu alandaki yatırım ihtiyacı yaklaşık 190 milyar dolar olarak hesaplanıyor.

Enerji altyapısına 36 milyar dolarlık yatırım

Elektrikleşme hedefinin güçlü bir iletim ve dağıtım altyapısıyla desteklenmesi gerektiğini belirten Bayraktar, iletim tarafında 36 milyar dolarlık yatırım planlandığını açıkladı. Yüksek gerilim hatlarının uzunluğunun yaklaşık 77 bin kilometreden 112 bin kilometreye, trafo kapasitesinin ise 200 bin megavattan 316 bin megavata çıkarılması hedefleniyor.

Enerji sisteminin esnekliğini artırmak amacıyla 140 gigavatsaatlik depolama kapasitesine ihtiyaç duyulduğunu ifade eden Bayraktar, Türkiye’nin enterkonneksiyon kapasitesinin 5,4 gigavattan 15 gigavata yükseltilmesinin planlandığını söyledi. Ayrıca 6 gigavatlık pompaj depolamalı hidroelektrik santral kapasitesi de hedefler arasında yer alıyor.

Elektrikli ve hibrit araç filosu 20 milyona ulaşacak

Elektrikli ulaşımın enerji sisteminin esnekliğinde önemli rol oynayacağını belirten Bayraktar, 2040 yılında Türkiye’de her bin kişiden 147’sinin elektrikli araca sahip olmasının beklendiğini açıkladı. Türkiye’nin elektrikli ve hibrit araç filosunun 20 milyona ulaşması, toplam 41 milyonluk araç stokunun yaklaşık yarısının elektrikli araçlardan oluşması öngörülüyor.

Bu dönüşümün petrol talebini de azaltması bekleniyor. Türkiye’nin günlük 993 bin varil olan ham petrol ihtiyacının 2040 yılında 718 bin varile düşeceği tahmin ediliyor. Bakanlık, bu talebin tamamını yurt içi ve yurt dışı üretimle karşılamayı hedefliyor.

Nükleerin elektrik üretimindeki payı yüzde 11 olacak

Türkiye, nükleer enerji kapasitesini de önemli ölçüde artırmayı planlıyor. Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nin 4 bin 800 megavatlık kapasitesine ek olarak en az 5 bin megavatlık küçük modüler reaktörlerin devreye alınması hedefleniyor. Böylece 2040 yılında toplam nükleer kapasitenin 10 bin megavata ulaşması ve elektrik ihtiyacının yüzde 11’inin nükleer enerjiden karşılanması planlanıyor.

Bayraktar, bu kapasitenin yılda 15 milyar metreküplük doğal gaz ithalatının önlenmesine katkı sağlayacağını ifade etti.

Doğal gazda 57 milyar metreküplük üretim hedefi

Petrol ve doğal gazda yerli üretimi artırma stratejisinin devam edeceğini belirten Bayraktar, Türkiye’nin 2040 yılında günlük 718 bin varil petrol talebinin tamamını karşılamayı amaçladığını söyledi.

Doğal gazda da benzer bir hedef ortaya koyan Bayraktar, bugün ihtiyacının yaklaşık yüzde 15’ini yurt içi üretimle karşılayan Türkiye’nin, 2040 yılında 57 milyar metreküplük doğal gaz ihtiyacının tamamını karşılayabilecek üretim seviyesine ulaşmasını hedeflediklerini bildirdi.

500 milyar dolarlık yatırım, 250 bin kişilik istihdam

Milli Enerji 2040 vizyonunun hayata geçirilmesi için kamu ve özel sektör tarafından toplam 500 milyar dolarlık yatırım yapılması öngörülüyor. Bakan Bayraktar, hedeflenen Türkiye tablosunda yerli üretimin yüzde 92’ye, yenilenebilir enerjinin kurulu güç içerisindeki payının yüzde 77’ye ulaşacağını, emisyonlarda ise yüzde 40 azaltım sağlanacağını belirtti.

Yatırımların doğrudan yaklaşık 108 bin kişilik istihdam oluşturacağını ifade eden Bayraktar, dolaylı etkilerle birlikte yaklaşık 250 bin kişiye istihdam kapısı açılmasının beklendiğini söyledi.

Enerji KİT’lerinin de bu dönüşümde önemli rol üstleneceğini belirten Bayraktar; TEİAŞ, EÜAŞ, Eti Maden, Türkiye Petrolleri ve BOTAŞ’ı Türkiye’nin beş milli şampiyon adayı olarak tanımladı. Bu şirketlerin bölgesel ve küresel ölçekte rekabet edebilecek yapıya kavuşturulmasının önemine dikkat çekti.

Bakan Bayraktar ayrıca 2021-2025 döneminde enerji alanında 74,9 milyar dolarlık destek sağlandığını hatırlatarak Milli Enerji 2040 hedeflerinin finansman, nitelikli insan kaynağı ve kararlı bir uygulama süreciyle hayata geçirileceğini vurguladı.