Mayıs 2026 Ekonomik Güven Endeksi

Mayıs 2026 dönemine ait ekonomik güven verileri, ekonomide sınırlı da olsa bir toparlanma eğilimine işaret ediyor. Ekonomik güven endeksi Nisan ayında 96,4 seviyesindeyken mayıs ayında %0,8 artış göstererek 97,2 seviyesine yükseldi. İlk bakışta bu artış olumlu görünse de verinin hâlâ kritik eşik olarak kabul edilen 100 puanın altında bulunması, ekonomide genel iyimserliğin henüz tam olarak oluşmadığını gösteriyor.

Ekonomik güven endeksi, vatandaşların, üreticilerin ve çeşitli sektörlerin geleceğe ilişkin beklentilerinin birleşiminden oluşan önemli bir göstergedir. Bu endeksin yükselmesi piyasadaki moralin arttığını, düşmesi ise ekonomiye yönelik kaygıların öne çıktığını gösterir.

Mayıs verilerine bakıldığında ekonomi içerisinde farklı alanların birbirinden ayrıştığı görülüyor.

Tüketici güven endeksi 85,5’ten 85,8’e yükselerek yalnızca %0,3 artış gösterdi. Bu artış oldukça sınırlı kaldı. Tüketiciler tarafında hâlâ güçlü bir iyimserlik oluşmadığı anlaşılıyor. Çünkü vatandaşın ekonomiye bakışı yalnızca açıklanan verilerden değil, doğrudan günlük yaşamdan etkileniyor.

Market alışverişi, kira giderleri, faturalar, eğitim harcamaları ve diğer yaşam maliyetleri insanların ekonomik algısını belirleyen temel unsurlar arasında yer alıyor. İnsanlar gelirlerinde artış hissetmedikleri sürece genel ekonomik görünümdeki küçük iyileşmeleri günlük hayatlarına yansımış olarak görmeyebiliyor.

Öte yandan üretim tarafında daha olumlu bir tablo dikkat çekiyor.

Reel kesim güven endeksi Nisan ayındaki 98,6 seviyesinden mayıs ayında 101,0 seviyesine yükseldi. Artış oranı %2,4 oldu. Bu veri önemli çünkü aynı zamanda endeksin yeniden 100 puanın üzerine çıktığını gösteriyor.

İmalat sanayisindeki üreticiler, önümüzdeki dönemde sipariş, üretim ve satış konusunda daha olumlu beklentilere sahip görünmeye başlamış durumda. Bu durum sanayi kesiminin ekonomik faaliyetlerde bir hareketlenme beklediğini düşündürüyor.

Sanayide oluşan güven artışının birkaç nedeni olabilir:

• İç talepte beklenen toparlanma
• İhracat beklentilerindeki iyileşme
• Finansmana erişim koşullarındaki gelişmeler
• Maliyet baskılarında kısmi azalma beklentisi

Ancak üreticinin iyimserleşmesi tek başına yeterli değildir. Çünkü ekonominin büyümesi için üretilen malın satın alınması gerekir. Eğer tüketici tarafındaki güven aynı hızda artmazsa üretim beklentileri zaman içinde sınırlanabilir.

Hizmet sektöründe ise hafif bir gerileme yaşandı.

Hizmet sektörü güven endeksi 109,7’den 109,0 seviyesine geriledi. Düşüş oranı %0,6 olarak gerçekleşti.

Bu düşüş büyük görünmese de hizmet sektörünün ekonomik yapıdaki ağırlığı düşünüldüğünde dikkat çekici olabilir. Turizm, ulaştırma, konaklama, iletişim ve diğer hizmet alanları doğrudan tüketici davranışlarından etkileniyor.

Vatandaş harcamalarını kısma eğilimindeyse hizmet sektöründe büyüme hızı yavaşlayabiliyor.

Perakende ticaret sektörü ise görece daha olumlu bir görünüm sundu.

Perakende ticaret güven endeksi %0,8 artarak 112,5 seviyesine çıktı.

Bu durum işletmelerin satış beklentilerinde iyileşme olduğunu gösteriyor. Özellikle yaz dönemine yaklaşılması, kampanyalar ve tüketim eğilimleri sektör üzerinde etkili olmuş olabilir.

Ancak perakende tarafındaki iyimserliğin kalıcı hâle gelebilmesi için tüketici güvenindeki artışın güçlenmesi gerekiyor.

İnşaat sektöründe ise olumsuz görünüm devam etti.

İnşaat güven endeksi 83,6 seviyesinden 82,1 seviyesine düştü. Düşüş oranı %1,7 oldu.

İnşaat sektörünün uzun süredir çeşitli zorluklarla karşı karşıya olduğu görülüyor. Bunlar arasında:

• Yüksek finansman maliyetleri
• İnşaat malzemelerindeki fiyat artışları
• Talepteki dalgalanmalar
• Konut piyasasındaki bekleme eğilimi

Yer alıyor.

İnşaat sektörü ekonominin birçok alanını etkileyen önemli sektörlerden biridir. Çünkü çimento, demir, mobilya, beyaz eşya ve çok sayıda alt sektörü harekete geçirir. Bu nedenle buradaki zayıflığın uzun süre devam etmesi genel ekonomik aktiviteyi de etkileyebilir.

Verilerin genel tablosuna bakıldığında ortaya çıkan sonuç şu:

Ekonomide tam anlamıyla güçlü bir iyimserlik henüz oluşmuş değil ancak bazı alanlarda toparlanma sinyalleri görülmeye başlanıyor. Özellikle üretim ve perakende tarafındaki yükseliş dikkat çekiyor. Buna karşılık tüketici güveninin düşük seyretmesi ve inşaat sektöründeki gerileme ekonomide kırılganlıkların sürdüğünü gösteriyor.

Ekonomik güven endeksinin 97,2 seviyesinde kalması aslında piyasaların verdiği sessiz bir mesaj gibi okunabilir:

“İyileşme beklentisi var, ancak güçlü güven için daha fazla istikrar ve daha fazla görünür sonuç gerekiyor.”

Ekonomide güven, rakamlardan çok daha geniş bir kavramdır. İnsanlar geleceğe güven duyarsa harcar, yatırımcı güven duyarsa yatırım yapar, üretici güven duyarsa kapasitesini artırır. Bu nedenle güven endekslerindeki her küçük değişim yalnızca bir istatistik değil, aynı zamanda ekonominin geleceğine ilişkin beklentilerin de bir yansımasıdır.

ZAFER ÖZCİVAN

Ekonomist-Yazar

Zaferozcivan59@gmail.com