3-7 Ağustos 2026 Ekonomi Panoraması

ENFLASYONDA GERİLEME VAR, ANCAK HAYAT PAHALILIĞI GÜNDEMİN İLK SIRASINDA

Ağustos ayının ilk haftası Türkiye ekonomisi açısından oldukça hareketli geçti. 3-7 Ağustos 2026 haftasının ekonomi gündeminde başta enflasyon olmak üzere üretici fiyatları, Hazine’nin nakit dengesi, imalat sanayisindeki daralma, yatırım araçlarının getirileri ve küresel piyasalardaki gelişmeler öne çıktı.

Haftanın en önemli verisi hiç kuşkusuz temmuz ayı enflasyonu oldu. Türkiye İstatistik Kurumu’nun açıkladığı verilere göre tüketici fiyatları temmuz ayında bir önceki aya göre yüzde 1,78 arttı. Yıllık enflasyon ise haziran ayındaki yüzde 32,11 seviyesinden yüzde 31,75’e geriledi. Böylece yıllık enflasyonda düşüş devam etti.

Ancak rakamın düşmesi, vatandaşın hayat pahalılığı sorununu ortadan kaldırmış değil. Çünkü fiyatların düşmesi ile fiyat artış hızının yavaşlaması aynı şey değil. Temmuz ayında da fiyatlar yükselmeye devam etti. Özellikle gıda, konut ve ulaştırma gibi vatandaşın günlük yaşamını doğrudan etkileyen alanlarda fiyat baskısı sürdü.

Temmuzda yıllık en yüksek artışlardan biri konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar grubunda görüldü. Bu gruptaki yıllık artış yüzde 40,32’ye ulaştı. Gıda ve alkolsüz içeceklerde yıllık artış yüzde 37,53 olurken ulaştırmada yıllık artış yüzde 30,83 olarak gerçekleşti.

Bu tablo, enflasyonun genel olarak gerilemesine rağmen vatandaşın bütçesini zorlayan temel harcama kalemlerinde sorunun devam ettiğini gösteriyor. Özellikle dar ve sabit gelirli kesimler açısından önemli olan, sadece yıllık enflasyonun kaç olduğu değil, markette, kirada, faturada ve ulaşımda fiyatların ne kadar arttığı.

ÜRETİCİ FİYATLARINDA ARTIŞ SÜRÜYOR

Haftanın bir diğer önemli göstergesi Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi oldu. Yİ-ÜFE temmuz ayında aylık bazda yüzde 1,52, yıllık bazda ise yüzde 27,83 arttı.

Üretici fiyatları, ekonominin gelecekteki maliyet baskıları açısından önemli bir gösterge. Çünkü üretim maliyetlerinde yaşanan artış zaman içerisinde tüketici fiyatlarına da yansıyabiliyor.

Sanayinin alt sektörlerinde de farklı oranlarda artışlar görüldü. Madencilik ve taş ocakçılığında yıllık fiyat artışı yüzde 41,81’e ulaşırken imalat sanayisinde yüzde 28,96 oldu. Elektrik, gaz üretimi ve dağıtımında yıllık artış yüzde 11,69, su temininde ise yüzde 28,85 olarak gerçekleşti.

Dolayısıyla enflasyonla mücadelede yalnızca tüketici fiyatlarına değil, üreticinin maliyetlerine de bakılması gerekiyor. Enerji, hammadde, işçilik, finansman ve lojistik maliyetlerinin yüksek kalması, şirketlerin hem üretim kararlarını hem de satış fiyatlarını etkiliyor.

HAZİNE NAKİT DENGESİNDE AÇIK BÜYÜDÜ

3-7 Ağustos haftasında dikkat çeken bir başka konu kamu maliyesi oldu. Temmuz ayında Hazine’nin nakit dengesi 395,7 milyar TL açık verdi. Ocak-temmuz dönemindeki toplam nakit açığı ise yaklaşık 1 trilyon 454 milyar TL seviyesine yükseldi.

Kamu maliyesindeki gelişmeler ekonominin genel dengesi açısından büyük önem taşıyor. Devletin gelirleri ile harcamaları arasındaki farkın büyümesi, finansman ihtiyacını artırıyor. Bu nedenle önümüzdeki dönemde bütçe disiplininin korunması ve harcamaların kontrollü biçimde yürütülmesi önem kazanıyor.

Özellikle enflasyonla mücadele döneminde para politikasının yanında maliye politikasının da destekleyici olması gerekiyor. Bir taraftan enflasyonu düşürmeye çalışırken diğer taraftan yüksek kamu harcamalarının talebi artırması, mücadeleyi zorlaştırabilir.

SANAYİDE DARALMA SÜRÜYOR

Haftanın bir başka önemli başlığı imalat sanayisiydi. İstanbul Sanayi Odası’nın temmuz ayı Türkiye İmalat PMI verisi 47,7 seviyesinde gerçekleşti. 50’nin altında kalan PMI değeri, imalat sanayisinde daralmanın devam ettiğine işaret ediyor.

Daha dikkat çekici olan ise faaliyet koşullarındaki bozulmanın 28. aya ulaşması. Bu durum sanayi sektörünün uzun süredir güçlü bir toparlanma gerçekleştirmekte zorlandığını gösteriyor.

Sanayicinin önündeki en önemli sorunların başında yüksek finansman maliyetleri, iç talepteki zayıflık, maliyet artışları ve dış pazarlardaki belirsizlikler geliyor. Türkiye’nin üretim ve ihracat kapasitesini koruyabilmesi için sanayinin finansmana erişiminin kolaylaştırılması, verimlilik yatırımlarının desteklenmesi ve yüksek katma değerli üretimin artırılması gerekiyor.

Çünkü kalıcı ekonomik büyümenin yolu sadece tüketimden değil, üretimden geçiyor.

MEVDUAT TEMMUZ AYINDA YATIRIMCININ YÜZÜNÜ GÜLDÜRDÜ

Haftanın yatırım tarafında ise dikkat çekici bir tablo ortaya çıktı. Temmuz ayında enflasyon karşısında en yüksek reel getiriyi mevduat faizi sağladı.

TÜFE ile indirgendiğinde mevduat faizinin aylık reel getirisi yüzde 1,29 oldu. Buna karşılık külçe altın yüzde 4,79, BIST 100 endeksi yüzde 2,61, Euro yüzde 0,87 oranında yatırımcısına reel kayıp yaşattı. Dolar ise yüzde 0,03 ile sınırlı bir reel getiri sağladı.

Bu tablo, yüksek faiz ortamının tasarruf sahiplerinin tercihlerinde önemli rol oynadığını gösteriyor. Ancak burada da vatandaşın karşısındaki temel sorun değişmiyor: Paranın nominal olarak artması ile satın alma gücünün korunması aynı şey değil.

Bu nedenle yatırım araçlarının performansını değerlendirirken mutlaka enflasyondan arındırılmış getirilerine bakmak gerekiyor.

ALTIN VE DÖVİZ PİYASASI YAKINDAN İZLENDİ

Hafta boyunca küresel piyasalardaki hareketlilik Türkiye’deki yatırımcıların da gündemindeydi. Özellikle altın fiyatlarındaki yükseliş dikkat çekti. 3-7 Ağustos döneminde yatırımcıların güvenli liman arayışı ve küresel ekonomik belirsizlikler değerli metallere olan ilgiyi canlı tuttu.

Türkiye piyasalarındaki son dört haftalık değişime bakıldığında altının yüzde 8,4, Euro’nun yüzde 3,1, doların yüzde 1,8 yükseldiği; Borsa İstanbul’un ise yüzde 2,9 gerilediği görüldü.

Bu hareketler yatırımcıların tek bir araca bağlı kalmak yerine farklı seçenekleri değerlendirdiği bir döneme işaret ediyor.

DÜNYA EKONOMİSİNDE ABD VE AVRUPA VERİLERİ ÖNE ÇIKTI

Haftanın ekonomi gündemi sadece Türkiye ile sınırlı kalmadı. ABD ve Euro Bölgesi’nden gelen veriler de küresel piyasaların yönü açısından takip edildi.

Euro Bölgesi’nde temmuz ayı nihai imalat PMI 51,9, hizmet PMI ise 51,7 oldu. ABD’de imalat PMI 53,9 seviyesinde açıklanırken ISM imalat PMI 55,6 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşti. ABD hizmet PMI da 54,6 seviyesine yükseldi.

Bu veriler küresel ekonominin bazı bölgelerde dirençli kalmaya devam ettiğini gösterirken, merkez bankalarının faiz kararları ve enflasyonla mücadele politikalarının da piyasalar üzerindeki etkisini sürdüreceğine işaret ediyor.

ÖNÜMÜZDEKİ HAFTA DAHA YOĞUN

3-7 Ağustos haftasının ardından ekonomi gündemi daha da yoğunlaşacak. Ağustos ayının ikinci haftasında Türkiye’de sanayi üretimi, ticaret satış hacmi, dış ticaret endeksleri, ödemeler dengesi ve hizmet üretimi gibi önemli göstergeler açıklanacak.

Ayrıca Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın 13 Ağustos’ta açıklayacağı 2026 yılı üçüncü Enflasyon Raporu da piyasalar tarafından yakından izlenecek.

Bu raporda enflasyonun geleceğine ilişkin değerlendirmeler, para politikasının seyri ve ekonominin genel görünümüne ilişkin mesajlar ön plana çıkacak.

EKONOMİNİN ÖNÜNDEKİ TEMEL SINAV: ENFLASYONU DÜŞÜRÜRKEN ÜRETİMİ KORUMAK

3-7 Ağustos 2026 haftasının ortaya koyduğu tablo aslında Türkiye ekonomisinin önündeki temel sorunu açık biçimde gösteriyor.

Bir tarafta yıllık enflasyon düşüyor. Diğer tarafta fiyatlar artmaya devam ediyor. Üretici fiyatlarında yükseliş sürüyor. Sanayi sektöründe daralma devam ediyor. Kamu nakit açığı büyüyor. Finansman maliyetleri şirketlerin yatırım kararlarını etkiliyor.

Dolayısıyla önümüzdeki dönemde başarı sadece enflasyon oranının birkaç puan düşürülmesiyle ölçülmemeli. Asıl başarı; fiyat istikrarının sağlanması, üretimin güçlenmesi, sanayicinin rekabet gücünün korunması, istihdamın artırılması ve vatandaşın satın alma gücünün yeniden yükseltilmesiyle ortaya çıkacak.

Türkiye ekonomisinin önünde kolay bir dönem bulunmuyor. Ancak enflasyonun kalıcı biçimde düşürülmesiyle birlikte üretim, ihracat, yatırım ve istihdamı destekleyen politikalar aynı anda yürütülebilirse daha dengeli bir ekonomik yapının kurulması mümkün.

3-7 Ağustos haftasının özeti ise şu: Enflasyonda düşüş başladı ama hayat pahalılığı bitmedi; üretici maliyetleri hâlâ yüksek, sanayide daralma sürüyor ve ekonomi yönetiminin önündeki en büyük görev, fiyat istikrarını sağlarken üretim çarklarının yavaşlamasını önlemek.

ZAFER ÖZCİVAN

Ekonomist-Yazar

Zaferozcivan59@gmail.com