Ekim ayında Kazandıran Faiz, Kaybettiren Altın ve Borsa

Finansal piyasalarda yatırım yapmanın en önemli ölçütlerinden biri, elde edilen kazancın enflasyon karşısında ne kadar değer koruduğudur. Çünkü yatırımcının hesabına giren nominal getiri, her zaman gerçek kazancı ifade etmez. Paranın satın alma gücündeki değişim dikkate alınmadığında yüksek görünen getiriler bile yatırımcı açısından kayba dönüşebilir. TÜİK’in Ekim 2026 Finansal Yatırım Araçlarının Reel Getiri Oranları verileri, Türkiye’de yatırım tercihlerinin nasıl değiştiğini ve hangi araçların yatırımcısına kazandırdığını açık biçimde ortaya koyuyor.

Verilerin en dikkat çekici sonucu, ekim ayında en yüksek reel getirinin mevduat faizinde gerçekleşmiş olmasıdır. Brüt mevduat faizi, Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 1,31, TÜFE ile indirgendiğinde yüzde 0,39 reel getiri sağlamıştır. Bu sonuç, özellikle kısa vadeli yatırımcıların neden yeniden mevduata yöneldiğini anlamak açısından önemlidir. Yüksek faiz ortamı, risk almak istemeyen ve parasının değerini korumayı öncelik haline getiren tasarruf sahipleri için mevduatı cazip bir seçenek haline getiriyor.

Ancak yatırım araçlarının tamamına baktığımızda oldukça farklı bir tabloyla karşılaşıyoruz. Ekim ayında DİBS, Yİ-ÜFE’ye göre yüzde 0,91 reel getiri sağlarken TÜFE’ye göre yüzde 0,01 kayıp yaşatmıştır. Amerikan doları, Yİ-ÜFE karşısında yüzde 0,04, TÜFE karşısında yüzde 0,95 kaybettirmiştir. Eurodaki kayıp sırasıyla yüzde 2,65 ve yüzde 3,53 olmuştur. Külçe altında kayıp yüzde 4,70 ile yüzde 5,57 arasında gerçekleşirken BIST 100 endeksindeki reel kayıp yüzde 14,53 ve yüzde 15,31 gibi oldukça yüksek seviyelere ulaşmıştır.

Burada özellikle borsadaki tablo üzerinde durmak gerekiyor. BIST 100 endeksinin yalnızca bir ay içerisinde enflasyon karşısında yüzde 15’i aşan reel kayıp vermesi, hisse senedi yatırımcısının ciddi bir değer kaybıyla karşı karşıya kaldığını gösteriyor. Elbette borsanın uzun vadeli yatırım aracı olduğu gerçeğini unutmamak gerekir. Ancak ekonomik beklentiler, şirket kârlılıkları, faiz politikası ve yabancı yatırımcı davranışları gibi unsurların hisse senetleri üzerindeki etkisi, yatırım kararlarının ne kadar dikkatli alınması gerektiğini ortaya koyuyor.

Üç aylık değerlendirmede de mevduat faizinin üstünlüğü devam ediyor. Brüt mevduat faizi, Yİ-ÜFE’ye göre yüzde 2,90, TÜFE’ye göre yüzde 2,92 reel getiri sağlamıştır. Aynı dönemde BIST 100 endeksi her iki enflasyon göstergesine göre yaklaşık yüzde 21 oranında kayıp yaşatmıştır. Bu rakamlar, kısa ve orta vadeli yatırım döneminde faiz getirisi ile hisse senedi performansı arasındaki makasın ne kadar açıldığını gösteriyor.

Altı aylık dönemde ise tablo değişiyor ve DİBS öne çıkıyor. Devlet İç Borçlanma Senetleri, Yİ-ÜFE’ye göre yüzde 3,95, TÜFE’ye göre yüzde 5,59 reel getiri sağlayarak yatırımcısına en fazla kazandıran araç olmuştur. Buna karşılık BIST 100 endeksindeki reel kayıp yüzde 25,17’ye kadar yükselmiştir. Dolayısıyla yatırım süresi uzadığında dahi her yatırım aracının aynı performansı göstermediği açıkça görülmektedir.

Yıllık değerlendirme ise yatırımcı açısından daha önemli bir mesaj taşıyor. DİBS, Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 5,96, TÜFE ile indirgendiğinde yüzde 4,04 reel getiri sağlamıştır. Mevduat faizi de yıllık bazda pozitif getiri sunmuş; Yİ-ÜFE’ye göre yüzde 2,15, TÜFE’ye göre yüzde 0,29 kazandırmıştır. Buna karşılık dolar, altın, Euro ve BIST 100 endeksi yıllık reel kayıp hanesinde yer almıştır. En yüksek kayıp ise BIST 100 endeksinde gerçekleşmiştir.

Bütün bu verilerden çıkarılması gereken temel sonuç, yatırımcının artık yalnızca fiyat artışlarına veya nominal kazanç oranlarına bakarak karar vermemesi gerektiğidir. Altının uzun yıllardır güvenli liman olarak görülmesi, dövizin değer koruma aracı kabul edilmesi ya da borsanın uzun vadede kazandıracağı beklentisi, her dönemde aynı sonucu vermeyebilir.

Türkiye ekonomisinde enflasyonla mücadele, faiz politikası ve finansal piyasalardaki belirsizlikler yatırım tercihlerinin yönünü belirlemeye devam edecektir. Bu süreçte tasarruf sahiplerinin vade, risk ve likidite ihtiyaçlarını birlikte değerlendirmesi gerekiyor. Tek bir yatırım aracına yönelmek yerine dengeli bir portföy oluşturmak, olası kayıpları sınırlamak açısından daha sağlıklı bir yaklaşım olacaktır.

Sonuç olarak Ekim 2026 verileri bize önemli bir gerçeği hatırlatıyor: Yatırımda başarı, en yüksek getiriyi elde etmekten önce satın alma gücünü koruyabilmektir. Paranın miktarını artırmak kadar değerini korumak da önemlidir. Çünkü gerçek kazanç, enflasyon düşüldükten sonra geriye kalandır.

Kaynak: TÜİK

ZAFER ÖZCİVAN

Ekonomist-Yazar

Zaferozcivan59@gmail.com